تیرگی و خطوط زیر چشم

حلقه‌های سیاهی که گاهی اطراف چشم مشاهده می کنیم، در واقع مویرگ‌های خونی هستند که هاله‌ای سیاه رنگ به وجود می‌آورند.

 

همچنین با افزایش سن، به تدریج و به آرامی پوست افراد نازک و خشک می‌شود و متوجه چین‌وچروک در صورت و به خصوص دور چشم‌ها می‌شویم، به خصوص افرادی که بدون استفاده از کرم ضدآفتاب، سال‌های طولانی در معرض نور مستقیم خورشید بوده‌اند.

 

علل تیرگی و خطوط زیر چشم

وراثت

کمبود خواب

افزایش سن

کمبود کلاژن در پوست (کلاژن خاصیت کشسانی پوست را حفظ می کند)

نور آفتاب

آلرژی و حساسیت های فصلی

در خیلی از افراد هم عواملی مانند کمبود اعتماد به نفس و استرس سبب بروز خطوط و چروک زیر چشم می شود.

به مقدار کافی استراحت کنید و بخوابید. خواب کافی سبب می شود تا خطوط تیره دور چشم کاهش یابند

راه های بهبود تیرگی و خطوط زیر چشم

1- هنگامی که می خوابید با قرار دادن دو بالش، سر خود را از بدن بالاتر نگه دارید. این کار سبب خواهد شد تا خون در زیر چشمان شما جمع نشود و خطوط سیاه رنگ ایجاد نگردد.

 

2- از کرم های زیر چشم تیره که حاوی کافئین، روغن درخت چای و یا روغن هسته انگور هستند استفاده کنید . این کرم ها را قبل از خواب شب و در اول صبح استفاده کنید و قبل از استفاده آنها ، دور چشم خود را با دقت بشویید و خشک کنید.

 

3- کمپرس یخ را مدت 10 تا 15 دقیقه در ناحیه زیر چشمان خود قرار دهید. کمپرس یخ سبب کاهش خطوط زیرچشم و پف کردگی دور چشم خواهد شد.

 

4- به مقدار کافی استراحت کنید و بخوابید. خواب کافی سبب می شود تا خطوط تیره دور چشم کاهش یابند.

 

5- اگر حساسیت فصلی دارید، زیر نظر پزشک از آنتی هیستامین استفاده کنید. مصرف آنتی هیستامین در افرادی که آلرژی فصلی دارند، سبب کاهش پف اطراف چشم و کاهش خطوط تیره دور چشم می شود.

 

6- دو قاشق غذاخوری  شیر سرد را با نصف قاشق غذاخوری عسل مخلوط کنید. با پنبه ای این مخلوط را به زیر چشم خود بمالید. 15 دقیقه صبر کنید تا این محلول جذب پوست اطراف چشم شما شود. سپس آن را با آب سرد بشویید.

 

7- می توانید به پزشک متخصص پوست مراجعه کنید و مشکل تیرگی زیر چشم خود را با او در میان بگذارید.

 

8- هرگز چشمان خود را محکم نمالید، زیرا ممکن است رگ های دور چشم آسیب ببینند و تیرگی و خطوط زیر چشم ایجاد شود.

 

9- از عینک آفتابی در خارج از منزل استفاده کنید و چشم های خود را در معرض اشعه های مضر نور خورشید قرار ندهید.

درمان طبیعی سرفه

- سوپ مرغ یکی از بهترین غذاها برای تسکین سرفه است. پروتئین حاصل از سوپ، بهبود شما را تسریع می بخشد و مخاط حلق و بینی را سریع تر خارج می کند.

 

2- تحقیقات اخیر نشان میدهد که نوشیدن یک لیوان کاکائوی داغ (هات چاکلت) بیشتر از شربت سرفه، به تسکین سرفه کمک می کند.

اگر از پودر کاکائو استفاده کنید، به دلیل داشتن آنتی اکسیدان، بیشتر به بهبود سرفه کمک می کند.

 

3- دم کرده ی گیاه مرزنجوش، آویشن یا بادیان رومی برای مقابله با سرفه بسیار موثر هستند.

 

4- از محرک هایی مانند سیگار دوری کنید.

 

5- پیاز را خرد کرده و در آب به همراه مقداری عسل بجوشانید. این ماده ضدویروس و ضدباکتری است و وقتی گرم می شود، سبب افزایش گردش خون می گردد.

اگر سرفه تان بیش از یک هفته طول کشید، آن را جدی بگیرید و سریعاً به پزشک مراجعه کنید

6- کیسه آب گرم را روی قفسه سینه خود قراردهید تا جریان خون افزایش یابد. علاوه بر این سبب تسکین سرفه تان می شود.

 

7- آب لیموشیرین را با شکر قهوه ای و آب آناناس تازه مخلوط کنید و آن را میل کنید. با  استفاده از این نوشیدنی، مخاط گلوی شما به تدریج رفع می شود.

 

8- برای سرفه های خشک از شربت برگ پیچک استفاده کنید. برگ پیچک حاوی مواد تورم و ضد اسپاسم است . دو قاشق غذا خوری به مدت دو بار در روز میل کنید.

 

9- برای سرفه های مرطوب و خلط دار از آویشن استفاده کنید. استفاده از آویشن سبب تسهیل خروج خلط می شود. یک قاشق غذاخوری آویشن تازه در آب جوش ریخته و به مدت 20 دقیقه آن را دم کنید. سه بار در روز آن را میل کنید.

 

10- برای بیشتر سرفه ها از عسل و لیموی تازه استفاده کنید. مقداری آب داخل ظرف بریزید. لیموی تازه  را به آن اضافه کنید. 10 تا 15 دقیقه آن را بجوشانید. عصاره خارج شده از لیمو را از صافی بگذرانید. سپس مقداری عسل به آن اضافه کنید.

درمان فوری برای سرماخوردگی

در دوره‌ی سرماخوردگی برای خودتان جوشانده‌های مناسب و سوپ مرغ،  تهیه و میل کنید.

---

 

آب ریزش بینی، بی حالی، کیپ شدن دماغ و غیره از علائم شایع سرماخوردگی است که احساس ناخوشایند به همه می‌دهد. در این مقاله چند روش سریع برای درمان این علائم ارائه می‌دهیم.

 

مایعات گرم زیادی بنوشید

نوشیدن آب، بدن را تمیز می‌کند. در واقع نوشیدن آب توکسین‌ها یا همان سموم بدن و باکتری‌ها و ویروس‌ها را دفع می‌کند. لازم است که روزانه یک و نیم لیتر آب مصرف شود.

در دوره‌ی سرماخوردگی برای خودتان جوشانده‌های مناسب و سوپ مرغ، تهیه و میل کنید.

سوپ داغ با پیاز، سیر و اندکی فلفل مجاری تنفسی را باز می‌کند. توصیه می‌کنیم شربت عسل، لیموترش و آب جوش میل کنید. این شربت حساسیت سینه را تسکین می‌دهد و دارای قدرت ضدعفونی کنندگی بالایی است.

 

آویشن دم کنید

آویشن سرشار از «فنول» است برای همین یک ضدعفونی کننده موثر می‌شود که با بیماری‌های مجاری تنفسی مقابله می‌کند. متخصصان معتقدند که این گیاه در درمان التهاب مجاری تنفسی بسیار موثر عمل می‌کند.

برای بهره‌مندی از خواص سیر توصیه می‌کنیم دو حبه سیر را له کنید و سپس آن‌را با شیر یا آب گوشت یا آب مرغ بجوشانید و داغ میل کنید

دو قاشق چای‌خوری آویشن را در یک فنجان آب جوش ریخته و اجازه دهید به مدت 10 دقیقه دم بکشد. محلول را صاف کنید و روزانه سه مرتبه از این دم کرده میل کنید.

 

سیر را دریابید

سیر حاوی ماده ایی به نام «آلیسین» است که خواص ضدعفونی کنندگی و ضدباکتریایی است. نتایج یک پژوهش آمریکایی نشان می‌دهد افرادی که روزانه سیر مصرف می‌کنند کمتر سرما می‌خورند و زمانی که دچار سرماخوردگی می‌شوند علائم سرماخوردگی‌شان خیلی زود از بین می‌رود.

برای بهره‌مندی از خواص سیر توصیه می‌کنیم دو حبه سیر را له کنید و سپس آن‌را با شیر یا آب گوشت یا آب مرغ بجوشانید و داغ میل کنید.

شربت پیاز

پیاز ضدعفونی کننده‌ی موثری است. پیاز پخته شده خلط آور است و به این ترتیب باعث تسکین گلو شده و ترشحات برونشیتی و علائم سرماخوردگی را از بین می‌برد.

100 گرم پیاز را خرد کنید و در 20 سی‌سی لیتر آب و به مدت 20 دقیقه بجوشانید. محلول را صاف کرده و 1 قاشق غذاخوری عسل به آن اضافه کنید. دوباره محلول را روی حرارت گذاشته و اجازه دهید مثل شربت غلیظ شود. روزانه 2 تا 6 قاشق چای‌خوری از این شربت میل کنید.

 

با اسطوخودوس بخور کنید

بخور دادن در دوره‌ی سرماخوردگی باعث می‌شود که مجاری تنفسی باز شود. به خاطر اینکه گرما باعث انبساط رگ‌های خونی و افزایش سرعت جریان خون می‌شود و به این ترتیب سرعت عکس‌العمل سیستم ایمنی بدن را بالا می‌برد. توجه داشته باشید که خود بخار تأثیر مفیدی در درمان سرماخوردگی دارد. حمام، سونا و حتی دوش آب گرم باعث بهبود سرماخوردگی می‌شود.

یکی از بخورهای مفید بخور با اسطوخودوس است. برای این کار 5 قطره روغن اسطوخودوس را به یک کاسه آب داغ اضافه کنید و به مدت 15 دقیقه بخور دهید. اگر سرماخوردگی‌تان شدید بود این کار را روزی سه مرتبه تکرار کنید. در صورتی که سرماخوردگی‌تان خفیف بود یک مرتبه قبل از خواب بخور اسطوخودوس دهید. باید بدانید اسطوخودوس خواص ضدعفونی کننده و ضدالتهابی دارد که ترشحات بینی را بهبود می‌دهد.

 

سینه‌تان را با اکالیپتوس ماساژ دهید

اکالیپتوس به طوری موثر با بیمارهای تنفسی مقابله می‌کند. به خاطر اینکه این گیاه ضدعفونی کننده و خلط آور است. خواص دارویی این گیاه مدیون ماده ایی به نام اوکالیپتول است. این ماده به طور مستقیم روی سلول‌های برونشیت تأثیر می‌گذارد.

پیاز پخته شده خلط آور است و به این ترتیب باعث تسکین گلو شده و ترشحات برونشیتی و علائم سرماخوردگی را از بین می‌برد

ترکیبات اکالیپتوس ترشحات ریوی را روان کرده و دفع آن‌ها را آسان‌تر می‌سازند. این گیاه التهاب مجاری تنفسی را درمان می‌کند.زمانی که سرما می‌خورید 15 تا 20 قطره روغن اکالیپتوس را در 25 میلی گرم روغن مایع گیاهی ریخته و سینه‌تان را با آن ماساژ دهید. هر روز 3 مرتبه این کار را تکرار کنید.

 

آب نمک

شستشو دادن بینی با سرم شستشو یا آب نمک معمولی باعث تمیز شدن مجاری بینی و از بین رفتن خلط می‌شود. زمانی که مجاری تنفسی شستشو داده نشود شرایطی به وجود می‌آید که میکروب‌ها در مجاری تنفسی بیشتر شوند.

برای شستشوی مجاری تنفسی‌تان یک لیتر آب را با یک قاشق چای‌خوری پُر نمک بجوشانید و بگذارید تا خنک شود. آب نمک را در مشتتان ریخته و وارد سوراخ‌های بینتان کرده سرتان را به عقب ببرید به طوری که آب نمک وارد مجاری بینی‌تان شود و مخاط را تمیز کند. هر روز این کار را چندین با تکرار کنید خواهید دید که به زودی علائم بیماری‌تان رفع خواهد شد.

افشای اسراری از درون بدن

بدن انسان روش های جالب و جذابی را برای فرستادن علائم هشدار دهنده دارد که این علائم در واقع اسراری را از درون بدن فاش می سازند. به عنوان مثال آیا می دانید که خندیدن پس از خوردن هر وعده غذایی چه تاثیری روی بدن دارد؟ یا اینکه آیا می دانید سفید شدن زود هنگام موها نشانه چه فرآیندی در بدنتان است.

 

بدن انسان در تمام طول عمر به شیوه ای هوشمندانه و منحصر به فرد علائم و نشانه های زیرکانه و هشدار دهنده را بروز می دهد اما اکثر افراد به دلیل ناآگاهی از این روابط و علائم، پیغام های حیاتی بدن را نادیده می گیرند که حاصل آن به خطر افتادن سلامتی است.

روزنامه «دیلی میرور»، در گزارشی به چند راهکار جالب و شگفت انگیز به عنوان اسرار زندگی اشاره کرد که بی تردید در زندگی روزمره، قابل استفاده و مفید خواهند بود:

 

۱) دردناک شدن مچ پا می تواند نشان دهنده مشکلات کلسترولی باشد.

به گفته متخصصان دردناک شدن مچ پا می تواند نشانه ابتدایی از افزایش ارثی سطح کلسترول بد خون باشد. در واقع تشکیل کلسترول در اطراف زردپی آشیل، موجب بروز این درد می شود.

 

راه حل چیست؟

اگر احساس کردید که مچ پایتان مدت سه روز یا بیشتر به طور مداوم درد می کند، حتما برای چکاپ کلسترول به پزشک مراجعه کنید، به ویژه اگر سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری قلبی را دارید.

 

 

 

۲) قوی بودن ریه ها نشان دهنده کاهش خطر ابتلا به آلزایمر است.

مطالعات نشان می دهد که فعالیت ضعیف و نامطلوب ریه ها موجب می شود که اکسیژن کمتری به مغز برسد و در نتیجه خطر ابتلا به زوال عقل و آلزایمر افزایش پیدا می کند.

 

برای جبران این مشکل سعی کنید تنفس عمیق انجام دهید به این ترتیب که پنج ثانیه عمل دم و پنج ثانیه عمل بازدم هوا را انجام دهید. این کار موجب تقویت ریه ها می شود چون اکسیژن را به مقدار کافی و مناسب به مغزتان می رساند. اگر این کار را شش نوبت در روز تکرار کنید، ریه های شما ۲۰ درصد قوی تر می شوند.

 

 

۳سفید شدن موها قبل از رسیدن به سن ۳۰ سالگی نشانه مهمی از ابتلا به مشکلات تیروئیدی است. م) تخصصان تیروئید تاکید دارند که عدم تعادل در فعالیت غده تیروئید موجب اختلال در تولید رنگدانه ها در پیاز مو می شود.

 

راه حل چیست؟

اگر موهایتان در سن پایین، سفید شده و هم چنین علائم دیگری چون کاهش وزن، افسردگی و یا مشکلات عادت ماهانه دارید، حتما برای چکاپ کامل و درمان به موقع به یک متخصص غدد مراجعه کنید.

 

 

 

۴) بیماری لثه خطر و احتمال زایمان زودرس را افزایش می دهد.

باکتری های موجود در لثه های بیمار و عفونی، موجب بروز واکنشی می شود که حاصل آن باز شدن بی موقع و زودهنگام دهانه رحم در دوران بارداری است.

 

راه حل چیست؟

هر روز نخ دندان بکشید. هم چنین زنان باردار برای اطمینان از سلامت دندان های و لثه خود باید مرتب به دندان پزشک مراجعه کنند. مطالعات نشان می دهد که مشکل و بیماری لثه احتمال زایمان پیش از موعد را ۷۰ درصد افزایش می دهد.

 

 

 

۵) گرم نگه داشتن پاها احتمال سرماخوردگی را کاهش می دهد.

وقتی پاها سرد می شوند، عروق خونی در بینی بسته و منقبض می شوند که در نتیجه گلبول های سفید خون در این منطقه از مبارزه با عفونت ها دست می کشند و محل ورود میکروب ها به بدن باز می شود.

 

بنابراین توصیه می شود جوراب بپوشید و مطمئن شوید که با گرم نگه داشتن پاها، سیستم دفاعی بدنتان به طور کامل کار می کند.

 

 

۶) خندیدن پس از صرف هر وعده غذایی، میزان قند خون شما را پایین می آورد.

 

متخصصان معتقدند عضلاتی که ما از آنها برای خندیدن استفاده می کنیم برای دریافت انرژی، قندخون را مصرف می کنند و این فرآیند خطر ابتلا به دیابت، چاقی و حتی برخی از سرطان ها را کاهش می دهد.

بنابراین بعد از شام در آرامش کامل روی مبل بنشینید و مدتی به تماشای فیلم کمدی مورد علاقه تان بپردازید.

 

 

 

۷) راه رفتن و حرف زدن همزمان، موجب کمردرد می شود.

وقتی در حین راه رفتن، صحبت هم می کنیم این کار مانع از همزمانی تنفس ما با گام هایمان در هنگام برخورد پاها به زمین می شود. این عدم هماهنگی، موجب می شود که بخشی از ضربه های ناشی از برخورد گام ها به زمین به کمر وارد شود و موجب بروز کمردرد می شود.

 

توصیه می شود دفعه بعد اگر به هنگام خرید کردن موبایلتان زنگ زد، یک گوشه بنشینید و با تلفن صحبت کنید.

 

 

۸) فشار دادن پاها روی هم مانع از ضعف کردن و بی حالی می شود.

 

اگر بعد از سریع برخاستن از جای خود احساس سرگیجه پیدا کردید یا حس کردید که منگ شده اید و چشمانتان سیاهی می رود با این حرکت ساده می توانید جریان خون را به سرعت به مغز بفرستید و ضعف و سرگیجه خود را متوقف کنید.

ابتدا هر دو پای خود را روی زمین قرار دهید. بعد یکی از پاها را روی پای دیگر بیاندازید و تا جایی که می توانید در این وضعیت پاها را روی هم فشار دهید. ۳۰ ثانیه در این وضعیت بمانید تا خون به مغزتان برسد و حالتان بهتر شود.

 

۹) غفلت از کمردرد، تهدید جدی برای مغز است.

پزشکان دریافته اند افرادی که بیش از یک سال مبتلا به کمردرد هستند، ۱۱ درصد از حجم سلول های مغزی آنها در ناحیه ای که مربوط به کنترل یادگیری است، کاسته می شود. ظاهرا فشار مقابله با کمردرد این تاثیر نامطلوب را روی سلول های مغزی برجای می گذارد.

 

در صورت بروز کمردرد، فورا از پزشک کمک بگیرید. اکثر کمردردها در صورتی که زودتر مورد توجه قرار بگیرند، قابل درمان هستند.

 

 

۱۰) چاقی، احتمال بروز سردردها را تا دو برابر افزایش می دهد.

 

وزن زیاد موجب التهاب در عروق خونی ناحیه سر می شود که مهمترین عامل بروز سردرد است.

برای کاهش دردها، اقدام به کاهش وزن کنید و برای درمان سردردها از راهکارهای طبیعی استفاده کنید. مصرف روزانه داروهای مسکن در واقع موجب بروز سردرد می شود.

 

۱۱) مشکل در اندام تناسلی مردانه می تواند علامت عارضه قلبی باشد.

آخرین مطالعات نشان داده است که ناتوانی جنسی در مردان می تواند ناشی از تنگ شدن عروق خونی باشد.

 

به درمان های اینترنتی و ماهواره ای اعتماد نکنید در عوض برای چکاپ کامل به متخصص مراجعه کرده و قبل از هر چیز به پزشک خود اطمینان کنید.

 

۱۲) قوز کردن، ولع شما را به خوردن شیرینی تشدید می کند.

 

پزشکان معتقدند که قوز کردن جریان خون را به مغز کاهش می دهد و در نتیجه ولع خوردن مواد قندی را تشدید می کند چون در صورت کاهش جریان خون در مرکز اشتها در مغز، گلوکز کمتری به این عضو اصلی می رسد در حالی که گلوکز مهمترین غذای مغز است.

راه حل چیست؟

 

همیشه صاف بنشینید و پاهای خود را روی زمین بگذارید. ستون فقرات خود را بکشید و شکم خود را به داخل بکشید طوری که کمر شما به سمت صندلی کشیده شود.

 

۱۳) داروهای سرماخوردگی، تاثیر نامطلوب روی توان باروری دارند.

 

داروهای سرماخوردگی که برای خشک کردن ترشحات بینی استفاده می شوند در عین حال می توانند موجب کاهش مخاط دهانه رحم شود و در نتیجه باروری را مشکل می سازد.

بنابراین توصیه می شود: به جای داروهای ضد احتقان از درمان های معمولی مثل ویکس استفاده کنید.

کدام بیماری‌ها خستگی می‌آورند؟

---

خستگی در اثر عوامل مختلفی به وجود می آید. ما در این مقاله 13 بیماری را که باعث ایجاد خستگی در بدن می شوند، برای شما بیان می کنیم.

---

1- سندرم خستگی مزمن

نوعی اختلال در روند فعالیت‌های جسمی و روانی فرد است که حداکثر بیش از 6 ماه طول کشیده باشد. خستگی مزمن، یکی از نشانه‌های بیماری افسردگی است. این بیماری در دهه دوم و سوم زندگی بروز می‌کند و زن‌ها دو برابر مردان دچار آن می‌شوند. نشانگان (سندرم) خستگی مزمن، روی کیفیت زندگی بیماران اثر می‌گذارد. بعضی از بیماران خودبه‌خود بهبود می‌یابند.

 

2- افسردگی

حدود 60 تا 80 درصد کسانی که دچار خستگی مزمن هستند، از افسردگی هم رنج می‌برند. افسردگی در زنان بیشتر از مردان دیده می‌شود و احساس ناامیدی و بی‌اشتهایی آنها نیز ریشه در خستگی مزمن دارد.

 

3- بیماری قلبی

اگر هنگام انجام کارهای روزمره احساس خستگی می‌کنید، یا هنگام تمیز کردن خانه باید کمی بنشینید، این موضوع ممکن است علامت وجود بیماری قلبی در شما باشد. تغییر شیوه زندگی، استفاده از داروها، ورزش و پیاده‌روی ملایم با توجه به توصیه پزشک می‌تواند در رفع خستگی شما موثر باشد.

 

4- آلرژی فصلی

 تعدادی از انسان‌ها در فصل بهار یا پاییز دچار آلرژی فصلی می‌شوند. آلرژی با علایمی مثل خستگی، سردرد، عطسه، انسداد بینی، آبریزش بینی و سرفه همراه است.

یکی از راه‌های مبارزه با آلرژی و خستگی مفرط ناشی از آن، دوری از مواد آلرژی‌زا و مصرف داروهای آنتی‌هیستامین تحت نظر پزشک است

5- آرتریت روماتویید

پزشکان فرآیند‌های خودایمنی بدن و عفونت‌های ویروسی را در بروز آرتریت موثر می‌دانند. نشانه‌های بیماری شامل درد، تورم، التهاب مفصل و خستگی مفرط است.

 

6- عفونت ادراری پنهان

اگر دچار عفونت‌های ادراری هستید، حتما متوجه شده‌اید که مدام نیاز فوری به دفع ادرار دارید و دچار سوزش و درد هنگام ادرار کردن می‌شوید. عفونت ادراری همیشه این علایم را نشان نمی‌دهد. در برخی موارد، خستگی تنها علامت آن است.

یک آزمایش ادرار می‌تواند سریعا عفونت ادرار را در شما مشخص کند. مصرف آنتی‌بیوتیک با تجویز پزشک می‌تواند سبب بهبود بیماری شما و رفع خستگی‌تان گردد.

 

7- دیابت

در افرادی که مبتلا به دیابت هستند، افزایش غیرطبیعی قند در خون، باعث می شود که فرد از خوردن غذا اجتناب کند و دچار خستگی گردد. اگر خستگی دایم و بدون دلیل داشتید، حتما در مورد آن با پزشک صحبت کنید. درمان دیابت و تغییر شیوه زندگی، ورزش کردن و گاه انسولین‌درمانی به کاهش قندخون کمک می‌کند.

 

8- کم‌کاری تیرویید

تیرویید غده کوچکی در گردن شماست. این غده متابولیسم بدن‌تان را کنترل می‌کند و غذا را به انرژی تبدیل می‌کند. وقتی این غده کم‌کاری داشته باشد، متابولیسم بدن هم کند می‌شود و شما احساس خستگی خواهید داشت. می‌توانید برای آگاهی از عملکرد تیرویید خود، با مراجعه به پزشک متخصص غدد، یک آزمایش هورمونی بدهید و در صورت کم‌کاری، تحت نظر پزشک از دارو استفاده کنید.

 

9- کم‌ خونی

کم‌خونی یکی دیگر از دلایل خستگی به خصوص در خانم‌ها است. از دست دادن خون در دوران قاعدگی می‌تواند سبب کمبود آهن در بدن و تشدید کم‌خونی شود. جگر، گوشت و حبوبات و غلات سرشار از آهن هستند.

 

10- بیماری ام اس  (MS)

بیماران مبتلا به  MS، از خستگی به عنوان یکی از شایع‌ترین علایم بیماری‌شان یاد می‌کنند. حدود 95 درصد این بیماران با خستگی درگیر هستند.

عواملی نظیر افسردگی، کاهش میزان خواب، ناتوانی و خستگی عضلانی ناشی از داروهای مربوط به MS  باعث بروز خستگی در این بیماران می گردد.

خستگی در  MS، این گونه تعریف می‌شود: فقدان انرژی جسمی یا ذهنی فرد که منجر به توقف فعالیت های او می‌شود.

خستگی با خواب زیاد برطرف نمی شود. این احساس در نتیجه ثابت ماندن در یک وضعیت خاص است. چند نرمش سبک و کششی، به رفع خستگی روزانه کمک شایانی می کند

11- صرع

یکی از شایع ترین انواع صرع، صرع بزرگ می باشد. شخص مبتلا به این نوع صرع، به یکباره بیهوش می شود و به زمین می خورد، بدنش سفت شده و فریاد نامفهومی از گلوی او خارج می گردد. پس از اندک زمانی شروع به لرزش می کند.

حملات صرع بزرگ، از چند ثانیه تا 3 یا 4 دقیقه طول می کشد. بعد از پایان حمله، شخص برای یک یا چند دقیقه در حالت خواب آلودگی است و احساس خستگی می کند.

 

12- میگرن

سردرد میگرنی سردردی است دوره‌ای، ضربان‌دار، همراه با رنگ پریدگی، تهوع و استفراغ که از 4 تا 42 ساعت ممکن است به طول بیانجامد. در طی سردرد، بیمار از نور و صدا گریزان است. پس از اتمام سردرد، بیمار خسته به نظر می‌رسد و بد خلق و کم حوصله می‌شود.

 

13- قطع تنفس در خواب (آپنه)

قطع تنفس حین خواب سبب می‌شود که خواب مناسبی نداشته باشند. هر قطع تنفس حین خواب، سبب بیداری شما حتی برای یک لحظه می‌شود، اما شما از آن مطلع نمی‌شوید. قطع تنفس در خواب، باعث خستگی می شود.

برای پیشگیری از این موضوع اگر اضافه وزن دارید، وزن‌تان را کم کنید و سیگارتان را ترک کنید. اگر مشکل شما شدید است، می‌توانید از دستگاه‌های بازکننده مسیر هوایی تحت نظر پزشک استفاده کنید.

 

راه های جلوگیری از خستگی و رفع آن

- ابتدا بیمار باید بداند چه چیزی او را خسته می کند.

- شمایی که خسته اید، می توانید 10 دقیقه کار کنید و 5 دقیقه استراحت کنید. به هیچ وجه خود را خسته نکنید، چه از لحاظ جسمی و چه از لحاظ روحی.

- از روان‌پزشک کمک بگیرید. روان‌پزشک می‌تواند با مشاوره، مشکل را ریشه‌یابی کند.

- باید برخی از وظایف مربوط به خانه را به همسر و بچه ها سپرد و از وسواس در کارهای خانه دست کشید.

- از آخر هفته تان بیشترین لذت را ببرید، می توانید با فرزندانتان پیاده روی کنید. حتی اگر در خانه می مانید، باید روش زندگی تان را تغییر دهید.

- خستگی با خواب زیاد برطرف نمی شود. این احساس در نتیجه ثابت ماندن در یک وضعیت خاص  است.

- فعالیت جسمی منظم این امکان را به ما می دهد که برای خودمان وقت بگذاریم.

- چند نرمش سبک و کششی، به رفع خستگی روزانه کمک شایانی می کند.

- فیزیوتراپی، تا حدودی خستگی را کاهش می‌دهند.

- ماساژ بدن به مدت 10 دقیقه باعث بازگشت نیرو در بدن می شود. البته دست تان به همه جای بدن نمی رسد، ولی تا هر جا که می توانید ماساژ دهید. این کار را می توانید با روغن گیاهی یا روغن ماساژ انجام دهید و با نوازش، ضربه زدن و لرزاندن اندام ها، بدن خسته خود را ماساژ دهید.

- دو طرف حوله یا وسیله ای شبیه به آن را با دو دست محکم بگیرید و دست ها را از بالا یا پایین به پشت ببرید و به شکل منحنی بر ستون فقرات و پهلوها بکشید. این حرکت خستگی عضلات را در ابعاد وسیعی برطرف می کند.

- دوش آب گرم با فشار شدید، به ویژه زمانی که ماهیچه های پشت و گردن مدتی نسبتا طولانی در معرض فشار آب باشند، در تسکین خستگی های روحی و جسمی ثمربخش است.

- آبمیوه خنک، لذت و آرامشی فراوان به همراه دارد.

- بوکردن اسانس اکلیل کوهی، شمعدانی و نیز اسانس ریحان، آرام بخش است.

پرکاری مثانه چه عوارضی دارد؟

پرکاری مثانه، بیماری آزار دهنده‌ای است که کیفیت زندگی افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد و استرس‌های ناشی از تکرر ادرار و اینکه دستشویی همیشه در دسترس نیست، چه بسا مانع از بیرون آمدن فرد از خانه و عدم مسافرت طولانی و غیره گردد.

---

چنانچه به هر علتی فردی بیش از حد طبیعی (6 بار در روز و 2 بار در شب) مجبور به دفع ادرار شود، ممکن است به بیماری مثانه پرکار یا بیش‌فعال مبتلا شده باشد.

 

تکرر ادرار و احساس دفع ناگهانی ادرار و بی اختیاری ادرار می‌تواند ناشی از عفونت‌های دستگاه ادراری، تومور مثانه و یا اختلالات عصبی مثانه باشد.

 

پرکاری مثانه، بیماری آزار دهنده‌ای است که کیفیت زندگی افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد و استرس‌های ناشی از تکرر ادرار و اینکه دستشویی همیشه در دسترس نیست، چه بسا مانع از بیرون آمدن فرد از خانه و عدم مسافرت طولانی و غیره گردد.

افراد مبتلا به بیماری‌های اعصاب مانند: ام‌اس (MS)، آسیب نخاع و میلودیسپلازی (پیش لوسمی) ممکن است به پرکاری مثانه دچار شوند

علائم پرکاری مثانه

تکرر ادرار

احساس ناگهانی و شدید دفع ادرار

بی اختیاری ادرار

شب ادراری و بیدارشدن بیش از 2 بار در شب

 

علت پرکاری مثانه

عفونت‌های مزمن پروستات

ورم مزمن مثانه

ناپایداری عضله مثانه

انقباض‌های خودبخودی مثانه

کاهش حجم مثانه و کاهش قابلیت اتساع مثانه جهت حجم گیری

به هم خوردن تعادل عصبی عضله مثانه و دریچه خروجی مثانه

حساس شدن بیش از حد گیرنده‌های عصبی مخاط مثانه

 

تشخیص پرکاری مثانه

- آزمایش ادرار جهت ارزیابی عفونت ادراری بیمار

- در صورت عدم وجود عفونت، جهت تشخیص قطعی بیماری باید نوار مثانه از بیمار انجام شود. با انجام نوار مثانه، حجم مثانه، قابلیت اتساع مثانه، حس مثانه، وجود پرش‌های انقباض عضلات مثانه و هماهنگی دریچه خروجی مثانه همه با دقت خاص تشخیص داده شده و با توجه به محل مشکل موجود، درمان‌های قطعی انجام می‌گیرد.

 

درمان پرکاری مثانه

امروزه از رفتاردرمانی، درمان‌های دارویی و درمان‌های جراحی جهت درمان پرکاری مثانه استفاده می‌شود.

درمان رفتاری چندین جزء دارد و بیشتر از همه در افراد با انگیزه که تمایل به ایجاد تغییرات در شیوه زندگی و رژیم غذایی دارند سودمند است.

اجزای درمان رفتاری شامل: آموزش، دفع ادرار زمان‌بندی شده، دفع ادرار تاخیری، تغییرات رژیم غذایی و انقباض عضلات کف لگن هستند.

لازم است بیماران در مورد عملکرد طبیعی مثانه و عادات طبیعی دفع ادرار آموزش ببینند.

دفع ادرار زمان بندی شده شامل دفع در فواصل تنظیم شده، بدون توجه به نیاز دفع است.

دفع ادرار تاخیری، یعنی تلاش برای نگه داشتن ادرار برای دوره‌های زمانی طولانی است.

در برخی افراد، موادغذایی کافئین‌دار، پرادویه، اسیدی و نوشیدنی‌ها علایم را تشدید می‌کنند، بنابراین محدودیت‌های غذایی ممکن است سبب بهبود علایم شود.

مصرف متعادل مایعات نیز سودمند است، به گونه‌ای که نوشیدن مقادیر بسیار زیاد یا حتی بسیار کم مایعات ممکن است سبب تشدید علایم شود، زیرا تغلیظ ادرار (در اثر نوشیدن کم مایعات) به عنوان عامل محرک مثانه عمل می‌کند

یادداشت برداری از عملکرد مثانه روش سودمندی در رفتاردرمانی است، زیرا به بیمار امکان ردیابی پاسخ‌های بدن و شناسایی عوامل احتمالی تشدیدکننده علایم پرکاری مثانه را می‌دهد.

 

عوارض پرکاری مثانه

افزایش خطر زمین خوردن و شکستگی‌ها

افزایش خطر بستری شدن در بیمارستان

ابتلا به افسردگی

 

تاثیر پرکاری مثانه بر کیفیت زندگی

پرکاری مثانه تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر کیفیت زندگی فرد دارد و زندگی روزمره را از جنبه‌های گوناگون تحت تاثیر قرار می‌دهد که شامل: جنبه‌های روانی، اجتماعی، وابستگی، شغلی، جنسی و جسمی است.

از منظر روان شناسی، افراد مبتلا به پرکاری مثانه ممکن است:

اعتماد به نفس خود را از دست بدهند و از این که بر دوش خانواده و دوستانشان باری هستند، احساس گناه کنند.

آن‌ها هم چنین از بوی ادرار می‌ترسند.

این افراد ممکن است ارتباطات اجتماعی خود را کاهش داده و مسافرت‌هایشان را به مناطقی که دستشویی ندارند محدود کنند.

لباس‌های زیر خاصی می‌پوشند و از رختخواب‌های محافظ استفاده می‌کنند. هم چنین ممکن است لباس زیاد و تیره بپوشند تا لباس‌های زیر محافظ خود را پنهان کنند.

موجب غیبت فرد از محل کار و کاهش بازدهی و محدودکردن یا توقف فعالیت‌های بدنی فرد می‌شود.

تاثیر منفی بر روابط جنسی فرد دارد و مبتلایان به خاطر ترس از نشت یا بوی ادرار از داشتن روابط جنسی اجتناب می‌کنند.

 

تاثیر سم بوتولینوم بر پرکاری مثانه

اگرچه در حال حاضر تزریق سم بوتولینوم به مثانه به وسیله FDA تایید نشده، اما در کنترل پرکاری مثانه مقاوم به درمان‌های استاندارد، به صورت تاییدنشده به کار می‌رود.

نتایج یک بررسی نشان داد که تزریق سم بوتولینوم به درون مثانه نسبت به دارونما ارجحیت دارد.

دوزهای پایین سم بوتولینوم (100 تا 150 واحد) اثرات سودمندی دارد، اما دوزهای بالاتر (300 واحد) موثرتر هستند.

ویتامین B3 را بهتر بشناسیم!

ویتامین B3 یا نیاسین یکی از ویتامین‌های محلول در آب است. در واقع نیاسین واژه‌ای عمومی است که بر دو شکل ویتامین یعنی نیکوتین‌آمید و نیکوتینیک‌اسید اطلاق می‌شود. از سال 1867 (1246ش) اسیدنیکوتینیک برای شیمیدان‌ها شناخته شده بود.

در سال 1913 (1292ش) طی مطالعاتی در زمینه شناسایی علت و عامل بیماری بری‌بری (کمبود ویتامین B1)، نیاسین را از مخمر و برنج جدا کردند ولی به واسطه‌ی عدم تأثیر آن در از بین بردن علایم ناشی از کمبود تیامین در پرندگان نسبت به آن بی‌توجه ماندند.  بعدها مجدداً بیوشیمیست‌ها به شناخت فعالیت و خصوصیات آن در بدن علاقه‌مند شدند.

نیاسین ویتامینی است که مانع بروز بیماری پلاگر می‌گردد. گزارشات اولیه نشان داد که بیماران مبتلا به پلاگر نه تنها با مصرف پروتئین‌های حیوانی درمان می‌شدند، بلکه نسبت به مایع استخراجی حاصل از مخمّر هم که فاقد هر گونه پروتئین است، واکنش مثبت نشان داده و علایم بیماری در آن‌ها برطرف می‌گردد. بدین لحاظ تصور می‌شد که عامل بیماری پلاگر ویتامین B2 موجود در مخمر است. مطالعات بعدی به خصوص در حیوانات آزمایشگاهی و ایجاد بیماری پلاگر در آن‌ها از جمله سیاه شدن رنگ زبان در سگ و درمان آن توسط منابع غذایی مختلف چون جگر انجام گرفت. در نهایت اسید نیکوتینیک را از جگر استخراج و جدا نمودند. تأثیر درمانی آن در انسان مبتلا به پلاگر نیز گزارش شده است.

بیماری‌ای که به نام پلاگر در ایتالیا و مل‌دلاروسا در اسپانیا خوانده می‌شد، اولین بار در قرن هیجدهم میلادی و بیشتر در میان مردم فقیر که غذای عمده و اصلی آن‌ها را ذرت تشکیل می‌داد، توصیف شد. اگر چه شواهد موجود دلالت بر آن می‌کرد که بیماری می‌تواند با تغییر غذا معالجه شود، لیکن تا سال 1917 (1296ش) این بیماری به فقدان یک عامل غذایی نسبت داده نشد.

توأم بودن پلاگر با غذای یکنواختی که به مقدار زیادی از ذرت تشکیل شده بود منجر به این فرضیه شد که پلاگر به وسیله یک قارچ یا یک ماده عفونی یا سمی موجود در ذرت فاسد ایجاد می‌شود. عقیده دیگر این بود که به علت بدتر شدن علایم پوستی همراه با پلاگر در اثر نور خورشید، بیماری در نتیجه مسموم شدن از نور خورشید است.

ویتامین ب3 در اثر پختن در آب از بین می‌رود. بنابراین تا حد امکان از جوشاندن، پختن

و فریز کردن سبزیجات خودداری کنید

همچنین عقاید نادرست دیگری نیز در رابطه با علل این بیماری رایج بود تا اینکه، تنها در سال 1917 (1296ش)، یعنی زمانی که گولدبرگر فرضیه خود را با ایجاد پلاگر از طریق محدودیت غذایی به اثبات رسانید، پیشرفتی در کنترل این بیماری حاصل شد. او یازده داوطلب زندانی را در آمریکا تحت رژیمی قرار داد که مشابه رژیم بیماران پلاگری بود و بعد از 5 ماه در آن‌ها عوارض بارز پلاگر (ورم پوست، اسهال و افسردگی) ایجاد شد و بعد ثابت کرد که عامل این بیماری تغذیه‌ای است.

پلاگر که اول بار در ایالت نیویورک در سال 1875 (1254ش) گزارش شد، تنها بیماری کمبود ویتامینی است که تا کنون در ایالات متحده یک بیماری بومی و یک مسأله اساسی بهداشت و سلامت عمومی بوده است. شیوع آن محدود به دهکده‌های کوچک ایالت‌های جنوبی است که بیشتر غذای اهالی را ذرت، ملاس و گوشت خوک شور تشکیل می‌دهد.

در زمان حاضر پلاگر در ممالکی مانند رومانی و یوگسلاوی که ذرت مصرف می‌کنند و بعضی از قسمت‌های مصر و در نواحی هندوستان که ارزن هندی می‌خورند، مشاهده می‌شود. این حقیقت که این بیماری در آمریکای جنوبی، جایی که ذرت 80 درصد کالری را تأمین می‌کند، دیده نمی‌شود؛ مربوط به استفاده از قلیای آهکی در مواد تهیه شده از ذرت است. این مواد قلیایی به آزاد کردن نیاسین متصل شده به پروتئین در غلات کمک می‌کند.

 

خواص شیمیایی نیاسین

این ویتامین یکی از مقاوم‌ترین مواد در طبیعت است. نیاسین در محیط‌های اسیدی، قلیایی، حرارت، نور و اکسیژن هوا مقاوم است و فقط مقدار مختصری در آب حل می‌شود. در یک طبخ معمولی 15 تا 25 درصد نیاسین از بین می‌رود.

فرم نیکوتین آمید آن برای موارد درمانی بهتر است چون به کار بردن مقادیر زیاد اسیدنیکوتینیک (فرم دیگر نیاسین)، که به عنوان نرم‌کننده‌ی عروق عمل می‌کند، ممکن است سبب قرمز شدن پوست شده و ایجاد حس سوزش نماید.

 

اعمال نیاسین در بدن

این ویتامین در تنفس سلولی دخالت دارد و در آزاد کردن انرژی از کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و پروتئین‌ها دخالت دارد.

گلیکوژن، ماده کربوهیدراتی ذخیره‌ای موجود در کبد و عضلات می‌باشد و نیاسین در سنتز آن نقش دارد.

همچنین نقش مهمی در سوخت و ساز چربی‌ها در بدن ایفا می‌کند.

موارد استفاده در پزشکی

* نیاسین آمید به درمان آرتروز، روماتیسم مفصلی، دیابت وابسته به انسولین، بی‌خوابی و سردرد میگرنی کمک می‌کند.

* هر شکلی از این ویتامین می‌تواند در درمان یا پیشگیری از پلاگر استفاده شود.

* افرادی که دچار سل یا سرطان هستند، خانم‌هایی که از قرص‌های ضد حاملگی استفاده می‌کنند و اشخاصی که از کمبود پروتئین رنج می‌برند، به احتمال بیشتر دچار کمبود این ویتامین می‌شوند.

* در اسکیزوفرنی (جنونی جوانی) به کار می‌رود که البته نتیجه‌بخش نیست.

* نیاسین، در مقادیر بالا یعنی حدود 3 گرم در روز، کلسترول بد (ldl) را کاهش و کلسترول خوب (hdl) را افزایش می‌دهد.

 

این ویتامین اثر داروهای کاهنده‌ی کلسترول را نیز افزایش می‌دهد؛ منتها حالت گرم شدن و گرگرفتگی ایجاد می‌کند و پوست قرمز می‌شود. بایستی بدانید که در مقادیر بالاتر از 50 تا 60 میلی‌گرم در روز ممکن است عوارض گوارشی (اسهال، استفراغ، تهوع و دل درد) ایجاد کند و گاهی موجب بروز کهیر، سردرد، سرگیجه، اسپاسم برونش و درد در ناحیه قفسه سینه می‌شود. لذا چنین مقادیری تنها بایستی تحت نظر پزشک به صورت دارو مصرف شوند و استفاده خودسرانه از آن به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

 

ویتامین ب 3 عامل ترمیم سلول مغزی   

محققان اعلام کردند: ویتامین B3 می‌تواند به ترمیم و بازسازی مغز پس از سکته کمک کند. محققان بر اساس نتایج یک پژوهش اولیه روی موش‌های آزمایشگاهی خاطرنشان کردند دوزی از ویتامین ب 3 که به نیاسین هم معروف است، می‌تواند عملکرد مغز را در بیماران مبتلا به سکته مغزی احیا کند.

مایکل چوپ  رییس علمی انستیتو نوروساینس هنری فورد  در این باره تاکید کرد: نیاسین اساساً مغز را دوباره سیم کشی می‌کند که قابلیت بسیار جالب و شگفت‌انگیزی برای استفاده در انسان‌ها دارد. نتایج این تحقیق همچنین راه را برای سایر بخش‌های پزشکی اعصاب شامل آسیب‌های مغزی همواره می‌سازد.

عوارض کمبود ویتامین B3

ویتامین‌ها برای فعل و انفعالات بدن بسیار اهمیت دارند و کمبود آن‌ها، اختلالات اختصاصی ایجاد می‌کنند و ممکن است به خاطر آن بیماری خاصی بروز کند.

لکه و زخم‌هایی که از کمبود ویتامین B3 ایجاد می‌شود به گردن کازال مشهور است؛ کازال شخصی بود که اولین بار این لکه‌ها و زخم‌ها را کشف کرد و به نام او نام‌گذاری شد.

افراد روزانه به 14 میلی‌گرم از این ویتامین نیازمند هستند. کمبود این ویتامین موجب بروز بیماری‌های التهابی پوست می‌شود و در قسمت‌هایی از پوست که در معرض آفتاب قرار می‌گیرد لکه‌ها و زخم‌های کازال بروز می‌کند. البته ویتامین B3 به نور و حرارت مقاوم است، همچنین این ویتامین به حفظ آرامش فرد کمک می‌کند و هورمون‌های درون‌ریز مهم را در بدن تولید می‌کند. کمبود شدید این ویتامین اسهال شدید و عوارض گوارشی را به دنبال دارد و اگر این کمبود ادامه پیدا کند زوال عقل ایجاد می‌شود.

 

پلاگر بر روی سه اندام مهم بدن شامل دستگاه گوارش، پوست و اعصاب اثر می‌گذارد.

* عوارض پوستی شامل تورم، التهاب، ناراحتی، خشونت پوست، تاول و تغییر رنگ پوست می‌باشند که سه مشخصه اصلی دارند: علایم قرینه هستند، عارضه آن قدر شدید است که مرز مشخصی بین قسمت مبتلا و غیر مبتلا وجود دارد و این که در تابستان به علت تابش بیشتر آفتاب عوارض شدیدتر است. عارضه گردن بند پلاگر، یک طوق ملتهب و قطور و کبود است که تمام گردن را در بر می‌گیرد.

* عوارض گوارشی شامل بی‌اشتهایی، التهاب و ناراحتی زبان، کاهش اسید معده و در نتیجه بروز عفونت‌های مکرر گوارشی، تهوع، دل درد، التهاب و ورم روده می‌باشد. بارزترین علامت گوارشی، اسهال شدید است.

* عوارض عصبی شامل حساسیت، سردرد و بی‌خوابی در مراحل اولیه ایجاد می‌شود و به زودی به دنبال آن علایم ذهنی و روحی شدیدتری مانند فراموشی، اوهام و بالاخره یک افسردگی شدید که تقریباً مقدمه مرگ است، ظاهر می‌شود.

 

منابع ویتامین B3

بدن شما ویتامین ب3 را از پروتئین به دست می‌آورد بنابراین اگر در رژیم غذایی پروتئین کافی وجود داشته باشد، این ویتامین، کافی به بدن شما می‌رسد.

بهترین منابع ویتامین ب3 غذاهایی است که غنی از پروتئین باشد مانند: گوشت بدون چربی، مرغ، ماهی، تخم مرغ، لوبیای خشک پخته شده و نخود، کبد، شیر کم چربی یا بدون چربی و پنیر، سویا و آجیل.

منابع دیگر خوب برای این ویتامین شامل مخمر آبجو، سبوس گندم و حبوبات، غلات (به جز ذرت)، قارچ و سبزیجات تازه است.

ویتامین ب3 در اثر پختن در آب از بین می‌رود. بنابراین تا حد امکان از جوشاندن، پختن و فریز کردن سبزیجات خودداری کنید.

هر 100 گرم ماهی 7/11 میلی‌گرم،

یک لیوان آرد گندم 4/7 میلی‌گرم،

100 گرم قارچ خام 4/1 میلی‌گرم،

نصف لیوان ذرت پخته 3/1 میلی‌گرم،

100 گرم هویج خام 700 میلی‌گرم

و یک لیوان شیر خام دو درصد چربی 2 میلی‌گرم ویتامین B3 دارد.

منبع:تبیان

آفتاب سوختگی کودکان خطرناک است

آفتاب سوختگی نوعی سوختگی پوست است. پوست کودک شما بسیار لطیف و حساس است، بنابراین خیلی سریع می سوزد. بعضی از مطالعات نشان می دهند که آفتاب سوختگی شدید در دوران کودکی ممکن است منجر به ملانوم که کشنده ترین نوع سرطان پوست است شود.

آفتاب سوختگی کودک

اگر آفتاب سوختگی از نوع سوختگی درجه یک باشد، علائم آن قرمزی، تورم خفیف و درد است. سوختگی درجه دو که خطرناک تر است، دردناک تر از سوختگی درجه یک است و قرمزی، تورم و تاول های بیشتری دارد. سوختگی درجه یک معمولا در عرض 2 تا 5 روز بهبود می یابد، ولی بهبودی سوختگی درجه دو ممکن است 2 هفته طول بکشد.

سایر علائم یک سوختگی خطرناک عبارتند از: تب ، درد شدید ، استفراغ، لرز و هذیان.

بقیه در ادامه مطلب

ادامه نوشته

بهترين سن براي بچه دار شدن تا پيش از 30 سالگي است

پیش می آید که خانمها پس از 40 سالگی تصمیم میگیرند باردار شوند. بارداری در سن بالا همیشه خطرناک نیست و به موضوعاتی از جمله اینکه قبلا بچه دار شده اند یا خیر یا اینکه در چه محیطی زندگی میکنند بستگی دارد. اکثر بارداری های دیرهنگام اگر تحت نظر دائم پزشک باشند کاملا طبیعی به اتمام خواهند رسید، البته بهتر است برخي نكات را هم مد نظر بگيريم و تا ممكن است قبل از 40 سالگي باردار شويم .

ادامه نوشته

کبد چرب وراههای درمان ان

 افزایش مصرف غذاهای چرب و آماده، و عدم فعالیت مناسب یا گسترش زندگی ماشینی، بیماری‌های مختلفی به همراه آورده است. درگیری کبدی، از جمله مضرات مصرف مواد غذایی نامناسب می ‌باشد. امروزه متاسفانه بیماری کبد چرب که نسبتاً شایع شده است، با وزن بیمار ارتباطی مستقیم دارد و با توجه به افزایش چاقی در جوامع مختلف (از جمله ایران) نیز رو به افزایش است.
کبد چرب چیست؟

منظور از کبد چرب، رسوب چربی (عمدتاً از چربی‌های خنثی مثل تری گلیسیرید) در کبد است که در رابطه با مصرف الکل می تواند باشد که به آن "Alcoholic Fatty Liver" می‌ گویند، یا بدون مصرف الکل و یا در حضور میزان بسیار جزیی از الکل (که برای کبد خطر ساز نیست) ایجاد می ‌شود که تحت عنوان کلی "Non Alcoholic Fatty Liver Disease" (بیماری کبد چرب غیر الکلی) گفته می‌ شود.

رسوب چربی در کبد از نظر شکل ذرات چربی و از نظر اهمیت بالینی و فیزیوپاتولوژی به دو نوع "Micro Vesicular" و "Macro Vesicular" تقسیم می‌ شود.

آنچه مورد بحث فعلی است نوع "Macro Vesicular" است، یعنی رسوب ذرات درشت چربی در سلول‌های کبد که به جابجا شدن ارگان‌های داخل سلولی منجر می ‌شود، اما فعالیت‌ آنها را مختل نمی ‌سازد. این عارضه در حال حاضر نسبتاً شایع بوده و روز به روز ارزش بیشتری در بیماران مزمن کبدی (که علت خاصی برای بیماری شان پیدا نمی ‌شود) پیدا می ‌کند.

میزان شیوع بیماری کبد چرب تا چه حد است؟

شیوع کبد چرب در جوامع مختلف گوناگون است. براساس آماری، شیوع کبد چرب غیر الکلی 9- 7 درصد در کشورهای غربی و 2/1 درصد در ژاپن گزارش شده است. البته این آمار بیان گر درصد واقعی کبد چرب نمی ‌تواند باشد.
احتمال پیدایش کبد چرب غیرالکلی با وزن بیمار ارتباط مستقیم دارد و با توجه به افزایش چاقی در جوامع مختلف از جمله ایران، شیوع این عارضه نیز رو به افزایش است.


این عارضه در چه افرادی نمود پیدا می ‌کند؟

در کسانی که عوامل خطر پیدایش کبد چرب را دارند، مثل افراد چاق، مبتلایان به دیابت و چربی خون بالا و بی ‌تحرک.

مصرف بعضی داروها نیز می ‌تواند باعث رسوب چربی در کبد گردد. در این زمینه می ‌توان به استروئید، ویتامین A، متوتروکسات، آسپیرین، آمیودارون و استروژن سنتیک اشاره نمود. همچنین کاهش سریع وزن در کسانی که قبلاً به چاقی مبتلا بوده‌‌‌اند، می‌ تواند این عارضه را در پی داشته باشد.

در کسانی که سوء تغذیه ی پروتئینی دارند یا به سبب چاقی مفرط، جراحی‌های پیوند بای پس(Bypass) روده‌ای انجام داده‌اند نیز کبد چرب دیده می ‌شود. به دنبال تغذیه ی وریدی طولانی مدت نیز این عارضه بروز می ‌کند.

در زمینه ی بعضی بیماری‌های مزمن از جمله: کولیت زخمی نیز کبد چرب گزارش شده است.

در مواردی نیز هیچ علت یا بیماری زمینه ‌‌ای برای کبد چرب پیدا نمی‌ شود. بنابراین در کسی که دارای آنزیم‌های کبدی Alanine aminotransferease (ALT), aspartate aminotransferase (AST) افزایش یافته در آزمایش می ‌باشد و هیچ علتی برای آن پیدا نمی‌ شود، باید به فکر کبد چرب بود.

قابل ذکر است بیماری کبد چرب در هر سنی دیده می ‌شود، اما بیشترین شیوع آن بین 60- 40 سالگی است. همچنین" "Non Alcoholic Steatohepatitis (کبد چرب غیرالکلی همراه با التهاب در نسج کبد) در خانم‌ها شایع‌تر است.

علائم بیماری کبد چرب چیست؟

در بیشتر موارد این عارضه بدون علامت است و پزشک در بررسی آزمایشگاهی یا "سونوگرافی" یا "سی تی اسکن" که به علل دیگر انجام می‌ شود، متوجه آن می ‌شود.

فرد به ندرت از ضعف و خستگی و احساس سنگینی و فشار در ناحیه ی فوقانی و راست شکم شاکی است، به خصوص این علائم در مواردی که کبد چرب سریع ایجاد شده باشد، بیشتر بروز می ‌کند.

درد شدید غیرقابل تحمل، زردی، تب، لرز در کبد چرب دیده نمی ‌شود و در معاینه ی فیزیکی نیز تنها علامت "حساس بودن لبه ی کبد" در لمس است.
   

کبد را بشناسیم

 بدن انسان متشكل از ميلياردها سلول است كه همگام با يكديگر ارگان‌ها و اندام‌هاي مختلف را شكل داده و هر يك مسئول انجام يكي از عمليات حياتي هستند. برخي ارگان‌ها نظير دستگاه گوارش وظيفه دريافت و آماده‌سازي غذا را برعهده دارند و برخي مثل دستگاه گردش خون وظيفه حمل و نقل مواد را عهده‌دار هستند. برخي هم مثل كليه‌ها و ريتين دفع مواد را انجام مي‌دهند.

با توجه به گستردگي فعاليت‌هاي حياتي و نيز اعمال جنبي، بسياري از اندام‌ها بيش از يك وظيفه را برعهده دارند. مثلاً كليه بجز دفع مواد زائد تنظيم فشار خون، حفظ تعادل مايعات و مواد معدني لازم و ترشح برخي هورمون‌ها را هم انجام مي‌دهد.

در بين ارگان‌هاي بدن كبد بزرگترين و يكي از مهمترين آنهاست. برخي حتي كبد را معادل قلب دوم مي‌دانند. اين عضو بزرگ و حياتي بين 5/1 تا 5/2 كيلوگرم وزن داشته و حجم عمده‌اي از فضاي سينه و بالاي شكم را اشغال مي‌كند. كبد به علت وظيفه‌اي كه در تنظيم و ذخيره‌سازي مواد غذايي دارد تمام خوني را كه از دستگاه گوارش برگشته و حاوي مواد غذايي است درياقت مي‌كند. به علت همين خون‌رساني وسيع رنگ آن معمولآً قرمز تيره بوده و در بين عوام به “جگر سياه” مشهور است.
كبد كجاست؟

$كبد در قسمت بالا راست شكم قرار دارد. مرز داخلي قفسه سينه و شكم را ماهيچه‌اي پرده شكل به نام ديافراگم تشكيل مي‌دهد كه در حالت عادي به صورت گنبدي شكل است. كبد سمت راست و زير اين گنبد را كاملاً اشغال مي‌كند. به همين علت است كه با وجود آن كه كبد ارگاني شكمي است در لمس سطحي زير قفسه سينه لمس مي‌شود و در حالت عادي قسمت بسيار كوچكي از آن به نظر داخل شكم مي‌آيد. اين نحوه قرارگيري باعث شده تا دنده‌هاي تحتاني پوشش محكم و مناسبي براي كبد فراهم آورده و مانع آسيب ديدن آن در اثر ضربات خارجي به شكم شوند.

ساختمان داخلي كبد چگونه است؟

$كبد از تعداد زيادي سلول تخصص يافته براي اعمال مختلف ترشحي تشكيل شده است. قرارگيري سلول‌هاي كبد به صورت دسته‌هاي سلولي به دور يك مجراي مركزي است. اين مجرا وظيفه تخليه ترشحات صفراوي كه توسط سلول‌هاي كبد ساخته شده را به عهده دارد. اين مجاري كم كم به يكديگر پيوسته و مجاري صفراوي داخل كبدي را تشكيل مي‌دهند. با توجه به آن كه كبد از نظر ظاهري به دو قسمت (يا لوب) راست و چپ تقسيم مي‌شود، مجاري صفراوي پس از خروج از هر لوب به همان نام خوانده مي‌شوند يعني مجاري صفراوي راست و چپ. اين مجاري خارج كبدي محسوب شده و به يكديگر مي‌پيوندند و مشتركاً به كيسه صفرا تخليه مي‌شوند.
كيسه صفرا كجاست؟

$ كيسه صفرا به شكل گلابي معكوس بوده كه تقريباً در قسمت مياني كبد و چسبيده به آن قرار دارد. مجراي كبدي مشترك ترشحات صفراوي ساخته شده در كبد را به كيسه صفرا مي‌ريزد.
وظيفه كيسه صفرا چيست؟

$ كيسه صفرا سه وظيفه عمده دارد. اولاً محلي براي ذخيره صفراست. اين ماده مداوماً در كبد توليد مي‌شود ولي فقط توليد ولي فقط در لحظات مورد نياز بايد به داخل روده ترشح شود. بنابر اين كيسه صفرا اين مايع را جمع‌آوري كرده و در موقع مناسب در پاسخ به هورمون‌هاي مسئول منقبض مي‌شود. دومين كار كيسه صفرا انقباض آن در موقع مناسب است كه باعث رانده شدن صفرا به روده مي‌شود. سومين كار كيسه صفرا تغليظ صفرا است. در مدتي كه صفرا در كيسه مي‌ماند مايعات اضافي آن جذب شده و بدين ترتيب كيسه صفرا مانع از دست رفتن حجم زيادي از مايع مي‌شود.
اعمال كبد چيست؟

$ كبد بزرگترين غده بدن و كارخانه شيميايي آن است. به جرأت مي‌توان گفت كليه اعمال متابوليكي بدن يا مستقيماً در كبد انجام مي‌شود يا به نوعي تحت تأثير آن است. خلاصه‌اي از اين اعمال به شرح زير مي‌باشد:
1ـ دخالت در هضم و جذب و مصرف مواد غذايي:

تمام خون دستگاه گوارش توسط وريد (سياهرگ) مخصوصي به نام وريد پورت جمع‌آوري شده و وارد كبد مي‌شود. به اين ترتيب تمام مواد جذب شده از لوله گوارشي بايد از كبد عبور كنند. اعمال كبد بسته به نوع ماده غذايي متفاوت است:
الف) چربي‌ها:

هضم و جذب چربي‌ها بيش از ساير مواد غذايي تحت تأثير كبد است. چربي‌ها در آب نامحلول هستند و براي عبور از غشاي روده مي‌بايست به نحوي در آب حل شوند. وظيفه شكستن قطرات بزرگ و لاينحل چربي به قطرات ريزتر به عهده صفرا است. نمك‌هاي صفراوي با ساختمان شيميايي خاص خود چربي را به قطرات ريز تبديل كرده و آنها را موقتاً در آب حل مي‌كنند تا از غشا روده عبور كرده و وارد مجاري لنفاوي شوند. ذرات چربي پس از عبور از مجاري لنفاوي و طي فعل و انفعالاتي وارد كبد شده و در آن جا با پروتئين‌هاي به خصوصي تركيب مي‌شوند. به اين ترتيب براي حمل و نقل يا ذخيره‌سازي آماده مي‌شوند. از باقيمانده چربي‌ها (اسيد چرب) در كبد كلسترول ساخته مي‌شود. كلسترول با توجه به نوع پروتئيني كه به آن وصل مي‌شود وزن‌هاي مولكولي متفاوت داشته كه دو نوع آن HDL (كلسترول با چگالي بالا) و LDL (كلستول با چگالي پايين) مي‌باشند. نقش كلسترول در انسداد رگ‌ها و بروز حوادث قلبي عروقي شناخته شده است. HDL همان كلسترولي است كه در بين مردم عادي به علت نقش محافظتي از روند انسداد رگ‌ها به چربي خوب و LDL به چربي بد معروف شده است.
ب) قندها:

قندها پس از هضم در روده و تبديل به قندهاي ساده وارد خون شده و به كبد منتقل مي‌شوند. در كبد قند از خون جدا شده و مجدداً قندهاي مركب و پيچيده‌تر كه همان نشاسته حيواني (گليكوژن) است توليد مي‌شود. سطح قند خون از نظر شيميايي توسط سلول‌هاي لوزالمعده (پانكراس) كنترل مي‌شود. در صورت تغيير در اين سطح هورمون‌هاي لازم مثل انسولين و يا هورمون‌هاي ديگر ترشح شده و قند را به حالت اول باز مي‌گردانند. بسياري از هورمون‌ها با تأثير بر كبد قند خون را تنظيم مي‌كنند. در صورتي كه قند خون بالا برود هورمون‌هاي پايين آورنده تبديل قند به گليكوژن را تسريع كرده و مانع واكنش برگشت مي‌شوند و اگر قند خون پايين برود هورمون‌هاي بالابرنده قند خون كبد را وادار به تجزيه گليكوژن ذخيره شده كرده و سطح قند را ثابت نگاه مي‌دارند. به اين ترتيب كبد مانند يك انبار قند با كمك هورمون‌ها سطح قند خون را ثابت نگاه مي‌دارد.
ج) پروتئين‌ها:

چنان كه در قسمت‌هاي بعدي اشاره خواهد شد، كبد ساخت و ترشح بسياري آنزيم‌ها و مواد پروتئيني را به عهده دارد. براي ساخت اين مواد احتياج به مواد اوليه پروتئين‌ها يعني اسيدهاي آمينه مي‌باشد. بنابر اين خون دستگاه گوارش كه اسيد‌هاي آمينه را از پروتئين‌هاي غذايي درياقت كرده وارد كبد مي‌شود و در آن جا پس از فعل و انفعالات لازم ساير مواد از اين اسيدهاي آمينه ساخته مي‌شود.
د) ويتامين‌ها:

ويتامين‌ها به دو دسته كلي محلول در آب (مثل ويتامين C و گروه B) و ويتامين‌هاي محلول در چربي (A، D، E و K) تقسيم مي‌شوند. بديهي است كه گروه اول همراه آب و گروه دوم همراه چربي جذب مي‌شوند. بنابر آنچه در قسمت الف اين بخش آمد هضم و جذب ويتامين‌هاي محلول در چربي تحت تأثير كبد خواهد بود. مضاف بر آن ذخيره‌سازي اين ويتامين‌ها به ويژه D و K نيز در كبد انجام مي‌شود. از طرف ديگر ويتامين 12B كه در خون‌سازي و سلامت دستگاه عصبي حائز اهميت بسيار است نيز منحصراً در كبد ذخيره مي‌شود. به همين علت است كه جگر منبع سرشاري از انواع ويتامين‌ها مي‌باشد.
2ـ ساخت آنزيم‌ها و پروتئين‌ها با وظايف گوناگون:

ساخت مواد پروتئيني (مثل آنزيم‌ها، هورمون‌ها و مواد حامل) از اسيدهاي آمينه روند پيچيده‌اي است كه احتياج به اندامك‌هاي خاص و نيز آنزيم‌هاي متعدد و پيچيده‌اي دارد. گرچه هر يك از سلول‌هاي بدن برخي از اين عمليات‌ها را به طور تخصصي انجام مي‌دهند ولي عمده فعاليت‌هاي مربوط به سوخت و ساز در كبد انجام مي‌شود.
الف) آلبومين:

اين ماده پروتئين اصلي در خون بوده و در كبد از اسيدهاي آمينه ساخته مي‌شود. از نظر اندازه جزو پروتئين‌هاي بزرگ محسوب مي‌شود. يكي از وظايف آن حمل و نقل مواد در خون است. بسياري از هورمون‌ها (مثل هورمون‌هاي تيروئيدي) و داروها در خون به اين ماده چسبيده و به اين ترتيب از متلاشي شدن يا دفع شدن آنها توسط كليه جلوگيري مي‌شود. وظيفه ديگر اين پروتئين حفظ مايع داخل رگ‌هاست. در صورتي كه مقدار اين ماده در داخل رگ‌ها پايين بيايد مايع از داخل رگ‌ها به بيرون نشت كرده و به اين ترتيب ورم حادث مي‌شود. با توجه به وظايف مهم و گسترده آلبومين، اين پروتئين در حدود 60% پروتئين‌هاي موجود در خون انسان را تشكيل مي‌دهد. چنان كه اختلالي در كار كبد رخ داده و توليد آلبومين دچار اشكال شود علائم باليني مثل ورم و مشكلات هورموني و غيره ظهور مي‌كند كه در فصول بعدي به آنها اشاره خواهد شد.
ب) عوامل انعقادي:

در صورت از هم گسيخته شدن پوشش رگ‌ها و به وجود آمدن خونريزي سيستمي در بدن فعال مي‌شود كه خون سيال و روان را به ماده جامد لاستيكي به نام لخته تبديل مي‌كند و مانع خونريزي مي‌شود. روند تبديل خون مايع به لخته را انعقاد مي‌گويند. عمليات انعقاد شامل دو بخش سلولي (پلاكت) و پروتئيني (آبشار انعقادي) مي‌باشد. پلاكت‌ها از سلول‌هاي كوچك خون هستند كه در شروع به سرعت جمع شده و مانند يك ميخ سوراخ به وجود آمده در رگ را مي‌پوشانند. براي عمليات انعقاد خون نياز به 13 پروتئين و آنزيم است. آنزيم‌هاي موجود در اين مسير شكل قابل حل پروتئين‌ها را تغيير داده و آنها را تبديل به شبكه پيچيده‌اي مي‌كنند كه مانند تور سلول‌هاي خوني را در خود جمع كرده و لخته را مي‌سازد. اين لخته نهايتاً سوراخ را مسدود كرده مانع ادامه خونريزي مي‌شود.

پروتئين‌هاي انعقادي شامل 13 آنزيم و فاكتور گوناگون است و 4 مورد از مهمترين آنها در كبد ساخته مي‌شود. از طرف ديگر عمليات ساخت اين مواد نياز به ويتامين K دارد كه جذب آن تحت تأثير كبد است. بنابر اين كبد تأثير دوگانه‌اي در روند انعقاد خون داشته و به همين علت زمان انعقاد خون شاخصي از كاركرد كبد مي‌باشد.
ج) آنزيم‌ها:

آنزيم‌ها موادي هستند كه واكنش‌هاي شيميايي را تسهيل و تسريع مي‌كنند. بسياري از آنزيم‌ها نقش انتقال گروه‌هاي شيميايي از يك مولكول به مولكول ديگر را برعهده دارند و به اين ترتيب عملكرد مولكول‌ها را تغيير مي‌دهند. از مهمترين آنزيم‌هاي كبدي مي‌توان به آسپارتات آمينو ترانسفراز (AST) و آلانين آمينو ترانسفراز (ALT) اشاره كرد. اين آنزيم‌ها در داخل و يا در غشاي سلول‌هاي كبدي قرار دارند و وظايف خود را انجام مي‌دهند. تخريب سلول‌هاي كبدي باعث رهايي اين آنزيم‌ها در جريان خون و بالا رفتن سطح آن مي‌شود.
3ـ تصفيه سموم و تبديل آنها به مواد بي‌ضرر:

يكي از وظايف مهم كبد به دام انداخت سموم و تبديل آنها به موادي است كه براي بدن ضرر ندارد. اين سموم به دو گروه كلي تقسيم مي‌شوند:
الف) سموم درون‌زا:

اين گروه شامل سم‌هايي است كه در داخل بدن و در طي عمليات سوخت و ساز بدن ساخته مي‌شوند. از مهمترين اين سموم آمونياك بوده كه طي سوخت و ساز پروتئين‌ها ساخته مي‌شود. آمونياك مضرات زيادي براي محيط داخلي بدن دارد. از جمله باعث تغيير شكل پروتئين‌ها و از بين رفتن عملكرد آنها مي‌شود. اين ماده محيط خون را براي بسياري سلول‌ها مثل گلبول قرمز و پلاكت‌ها نامناسب ساخته و باعث افت عملكرد آنها مي‌شود. برسلول‌هاي مغزي اثر كرده و فعاليت نرمال آنها را مختل مي‌كند و چندين و چند اثر ديگر دارد كه جملگي آمونياك را يكي از خطرناك‌ترين سموم ساخته است. اين ماده پرخطر در كبد و طي عمليات آنزيمي تبديل به اوره مي‌شود كه خطري نداشته و به راحتي از كليه‌ها دفع مي‌شود.
ب) سموم برون‌زا:

در زندگي روزمره و ماشيني سموم بسياري به طور اتفاقي يا بر اثر آلودگي‌هاي زيست محيطي وارد بدن مي‌شوند. سرب حاصل از بنزين در هوا، كلر خالص و يا ساير مواد كلره (كه جهت شستشو به كار مي‌روند) در آب و سموم حشره‌كش و هزاران سم ديگر روزانه وارد بدن مي‌شوند. بسياري از آنها در همان محل ورودي مثل شش و دستگاه گوارش حذف مي‌شوند و برخي ديگر به جريان خون راه مي‌يابند. اغلب اين سموم به علت ساختمان پيچيده‌اي كه دارند فقط در كبد متابوليزه مي‌شوند. خوشبختانه كبد داراي سيستم آنزيمي با قابليت بالايي است كه بسياري از سموم را مي‌تواند خنثي كند. اين سيستم به 450 P معروف است.

يكي از مواد شيميايي كه برخي روزانه و به دلخواه وارد بدن مي‌كنند الكل است. اين ماده به سرعت از مخاطات جذب شده و به كبد مي‌رسد. در كبد فعل و انفعالاتي روي آن انجام مي‌شود تا به مواد بي‌ضررتر تبديل و قابل دفع شود. در صورتي كه حجم الكل مصرفي از حدي بيشتر باشد كبد و سيستم آنزيمي آن توان تصفيه را از دست مي‌هند. بنابر اين مواد خطرناكي از الكل ساخته شده و تجمع مي‌يابند. از اين مواد مي‌توان به استالدئيد كه ماده شيميايي بسيار فعالي است اشاره كرد. اين ماده شيميايي سميت خاصي براي سلول‌هاي كبدي دارد و به اين ترتيب باعث مرگ سلول‌هاي كبدي مي‌شود. بنابر اين مصرف الكل خطر زيادي براي سلامت كبد داشته و امروزه يكي از مهمترين معضلات پزشكي در جهان غرب را تشكيل مي‌دهد.
4ـ متابوليسم داروها:

داروها نيز مثل سموم مواد شيميايي هستند كه از خارج به سيستم دروني بدن اضافه مي‌شوند. بسياري از داروها پس از ورود به خون (چه مستقيم از طريق تزريق و چه از طريق خوراكي) به كبد وارد شده و در آن جا تغيير مي‌كنند. از برخي داروها مواد فعال‌تر ساخته شده و در مقابل بعضي فعاليت خود را از دست مي‌دهند.

بعضي از داروها سيستم‌هاي آنزيمي كبد را فعال‌تر ساخته و در مقابل برخي ديگر فعاليت اين سيستم‌ها را كاهش مي‌دهند از طرف ديگر برخي داروها داراي سميت كبدي مستقيم هستند. از اين گروه مي‌توان به داروي بسيار پرمصرف استامينوفن اشاره كرد كه در صورت مصرف بيش از اندازه و خودسرانه مي‌تواند منجر به آسيب‌هاي سخت كبدي بشود. داروي ديگر نوعي گاز بيهوشي به نام هالوتان است كه باعث درگيري كبد به صورت حاد شده و چند روزي بيمار را گرفتار مي‌سازد.
5ـ شركت در خون‌سازي قبل از تولد:

در دوران جنيني و تا زماني كه هنوز مغز استخوان فعال نشده كبد يكي از مهمترين مراكز توليد گلبول‌هاي قرمز است. پس از تولد يان نقش كمرنگ شده و تأثير كبد در خون‌سازي، فقط فراهم كردن شرايط محيطي مناسب و سهم انداكي از ترشح هورمون خون‌ساز به نام اريتروپويتين است كه فعاليت مغز استخوان را تشديد مي‌كند. در صورت بروز كم خوني‌هاي شديد و مزمن در حدي كه مغز استخوان توان جبران نداشته باشد كبد مجدداً فعال شده و در خون‌سازي شركت مي‌كند. مثلاً در بيماران هموفيلي و تالاسمي بخشي از خون‌سازي به عهده كبد است و به همين علت كبد در اين بيماران بزرگ مي‌شود.
6- از ديگر فعاليت‌هاي كبد مي‌توان به مقاومت در برابر عفونت‌ها، فراهم ساختن سريع انرژي در هنگام ضرورت، ذخيره آهن و غيره اشاره كرد.

با احتساب موارد متعدد و حياتي فوق تقريباً مي‌توان ادعا كرد عملياتي در بدن نيست كه كبد در آن نقش نداشته باشد. به همين علت است كه در صورت وقوع بيماري‌هاي كبدي و از كار افتادن آن اختلالات متعددي بروز مي‌كند. خوشبختانه حجم كبد نسبت به ساير ارگان‌ها بزرگتر بوده و واجد سلول‌هاي متعددي است كه هر يك به تنهايي تمام خصوصيات كبد را دارا هستند. بنابر اين ظرفيت جبران كبد بالا بوده و در صورت از بين رفتن بخشي از آن، باقيمانده سلول‌ها قابليت‌هاي خود را حفظ مي‌كنند. به همين دليل است كه تا مراحل پيشرفته بيماري‌هاي كبدي علائمي بروز نمیکند.